0 آپدیت جدید از تلگرام دریافت شد.
انواع خود مراقبتی چیست ؟ - مهارت های زندگی
آموزش وردپرس
خانه » روانشناسی » مهارت های زندگی » انواع خود مراقبتی چیست ؟ – مهارت های زندگی
آموزش خیاطی توسط خانم سیما عمرانی کارشناس خیاطی صدا و سیما
انواع خود مراقبتی چیست ؟ - مهارت های زندگی-مهکام مجله اینترنتی آموزش خانواده
انواع خود مراقبتی چیست ؟ - مهارت های زندگی-مهکام مجله اینترنتی آموزش خانواده

انواع خود مراقبتی چیست ؟ – مهارت های زندگی

انواع خود مراقبتی

انواع خود مراقبتی چیست ؟ - مهارت های زندگی-مهکام مجله اینترنتی آموزش خانواده
انواع خود مراقبتی چیست ؟ – مهارت های زندگی-مهکام مجله اینترنتی آموزش خانواده

معنی خود مراقبتی چیست ؟

خود مراقبتی، عملی است که در آن، هر کودک ، نوجوان یا بزرگسالی از دانش، مهارت و توان خود استفاده کند تا به عنوان مسئول سلامتی روحی و روانی خود به نحو احسن از سلامتی خود و حتی دیگران محافظت کند.

البته فرد می‌تواند با دیگران مشورت و کسب کمک تخصصی یا غیرتخصصی (چه متخصص، چه غیرمتخصص) نیز داشته باشد، اگر چه خود مراقبتی، فعالیتی است که مردم برای تأمین، حفظ و ارتقای سلامت خود انجام می‌دهند؛ ولی گاهی این مراقبت به فرزندان، خانواده، دوستان، همسایگان، هم‌محلی‌ها و همشهریان آنها نیز گسترش می‌یابد.

پنج ویژگی موجود در تعریف خود مراقبتی

  1. رفتاری است داوطلبانه
  2. فعالیتی است آموخته‌شده
  3. حق و مسئولیتی است همگانی برای حفظ سلامت خود، خانواده و نزدیکان.
  4. بخشی است که از مراقبت های نوزادان، کودکان، نوجوانان و سالمندان
  5. بزرگسالانی که قادر به خود مراقبتی نیستند، نیازمند دریافت مراقبت‌های بهداشتی از ارائه‌دهندگان خدمات اجتماعی یا بهداشتی خواهند بود.

در حوزه سلامت افتراق نهادن میان سه واژه خود مراقبتی، خود مدیریتی و خود اتکایی بسیار مهم است.

خود مراقبتی: خود مراقبتی به مسئولیت‌پذیری افراد در مقابل سلامت خود از طریق اتخاذ سبک سالم زندگی، تدبیراندیشی جهت جلوگیری از رخداد حوادث و بیماری‌ها، نگهداری و استفاده صحیح از داروهای بدون نسخه (OTC) در بیماری‌های جزیی و مراقبت بهینه بیماری‌های مزمن اطلاق می‌شود.

خود مدیریتی: خود مدیریتی به مسئولیت‌پذیری و مشارکت افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن در تصمیم‌گیری‌های آگاهانه بالینی، همکاری با افرادی که مراقبت از سلامت آنان را برعهده دارند، به حداقل رساندن تأثیر بیماری بر وضعیت عملکردی، عواطف و ارتباطات بین فردی و همچنین پایش و مدیریت علایم و نشانه‌های بیماری برای به حداقل رساندن دفعات و عواقب حملات تشدید بیماری اطلاق می‌گردد.

خود اتکایی: خوداتکایی به توانایی و اعتماد به نفس فرد برای حفظ استقلال، انجام امور روزمره و دستیابی به اهداف زندگی با حداقل وابستگی به دیگران گفته می‌شود.

نگاه قدیمی به سلامت که شامل تجویز دارو و بستری شدن در بیمارستان بود باید تغییر نماید

انواع خود مراقبتی

بیشتر انسان‌ها قسمت عمده جوانی خود را در سلامت کامل سپری می‌کنند اما همه ما گه‌گاه به بیماری‌های خفیف و گذرا مبتلا می‌شویم؛ گاهی از بیماری‌های حاد رنج می‌بریم و گاهی در دوران میانسالی و سالمندی، با بیماری‌های مزمن دست و پنجه نرم می‌کنیم.

خود مراقبتی در تمام طیف سلامت و بیماری معنی پیدا می‌کند و مراقبت‌های بهداشتی در طیفی قرار می‌گیرند که دامنه‌اش از خود مراقبتی 100 درصد (مثل مسواک زدن منظم روزانه) تا مراقبت حرفه‌ای 100 درصد (مثل جراحی اعصاب) متغییر است.

بخشی از ناخوشی‌های جزیی، بیماری‌های مزمن و بیماری‌های حاد، نیازمند مراقبت‌های پزشکی حرفه‌ای است و هدف خود مراقبتی، این است که بخش حرفه‌ای مراقبت از این بیماری‌ها را به حداقل برساند.

انواع خود مراقبتی را می‌توان در چهار گروه کلی زیر طبقه‌بندی کرد:

خود مراقبتی برای حفظ سلامت

بخش عمده سال‌های از دست رفته عمر در کشور به سبب مرگ زودرس

مطالعه‌ای درسال 1382 نشان داد که بخش عمده سال‌های از دست رفته عمر در کشور ما به سبب مرگ زودرس و معلولیت ناشی از حوادث، بیماری‌های روانی و اختلالات رفتاری و همچنین بیماری‌های قلبی است. کاهش بار این بیماری‌ها قطعاً مستلزم ارتقای سطح آگاهی مردم و تغییر رفتار سلامت آنهاست. منبع اطلاعات بیشتر مردم در حوزه سلامت معمولاً نشریات، اینترنت و تلویزیون است؛ این در حالی است که متأسفانه فقط کسر کوچکی از این اطلاعات، مستند و قابل اعتمادند.

خود مراقبتی در بیماری‌های جزئی

 

بیماری‌هایی که در مدتی کوتاه، بدون درمان یا با درمان‌های خانگی ساده بهبود می‌یابند

بخش عمده‌ای از بیماری‌ها را بیماری‌های جزیی تشکیل می‌دهند؛ بیماری‌هایی که در مدتی کوتاه، بدون درمان یا با درمان‌های خانگی ساده بهبود می‌یابند. مطالعه‌ای در انگلستان نشان داد که حدود 20 درصد از مراجعات به پزشکان و مراکز درمانی، مربوط به همین بیماری‌های جزیی است. در حالی که بخش عمده‌ای از این بیماری‌ها توسط خود مردم قابل مراقبت است. در این موارد، ارایه اطلاعات کیفی مکتوب در ویزیت‌ها می‌تواند از ویزیت‌های مجدد و بستری‌های بیمارستانی پیشگیری کند.

طبق آمار شبکه سلامت انگلستان، نزدیک به دو سوم مشاوره‌های پزشکان عمومی که منجر به تجویز دارو می‌شود، بدون دارو یا با استفاده از داروهای بی نیاز از نسخه پزشک، قابل درمان استتوصیه‌های خود مراقبتی در چنین مواردی می‌تواند مردم را توانمند کند تا به طور مناسبتی مشکل خود را حل کنند و از دریافت غیرضروری دارو اجتناب کنند.

آموزش همگانی سلامت و ارائه منابع اطلاعاتی قابل اعتماد برای خود مراقبتی در بیماری‌های جزئی می‌تواند دست کم جلوی یک پنجم از مراجعات پزشکی بی مورد را بگیرد. در انگلستان، مبلغ صرفه‌جویی شده در نظام سلامت، صرفاً از همین منظر، سالانه 96 میلیارد دلار استاگر صرفه‌جویی‌های ناشی از عدم نیاز به غیبت از کار برای مراجعه به پزشک و کاهش هزینه‌های حمل و نقل را هم به عدد فوق بیفزاییم، صرفه‌جویی نهایی بسیار بزرگ‌تر خواهد بود.

خود مراقبتی در بیماری‌های مزمن

60 درصد مرگ و میر در جهان به دلیل بیماری‌های غیرواگیر است.

بیماری‌های مزمن به عنوان چالش اصلی نظام‌های سلامت در قرن بیست و یکم مطرح شده‌اند. امروزه، اپیدمی بیماری‌های غیرواگیر، مسئول 60 درصد از موارد مرگ و میر در جهان است. حدود 80 درصد از مراجعات سرپایی در انگلستان و 75 درصد از هزینه‌های نظام سلامت در آمریکا مرتبط با بیماری‌های مزمن است. انگلستان تخمین زده است که تا سال 2030 بروز بیماری‌های مزمن در جمعیت بالای 65 سال این کشور، بیش از دو برابر خواهد شد.

اهمیت و لزوم خود مراقبتی :

40 درصد کاهش در مراجعه به پزشکان عمومی

17 درصد کاهش در مراجعه به پزشکان متخصص

50 درصد کاهش در مراجعه به مراکز اورژانس                                                                

50 درصد کاهش در بستری بیمارستانی

50 درصد کاهش در روزهای غیبت از کار

امروزه پاسخگویی به این حجم از خدمات مورد انتظار در مراقبت بیماری‌های مزمن، اولویتی کلیدی برای بخش سلامت محسوب می‌شود و حمایت از خود مراقبتی در بیماری‌های مزمن، جزئی اساسی از این کار است.

یافته‌های پژوهشی نشان داده است که خود مراقبتی در بیماری‌های مزمن می‌تواند تا حد زیادی استفاده از منابع نظام ارائه خدمامت سلامت را کاهش دهد، به طوری که نتیجه آن، 40 درصد کاهش در مراجعه به پزشکان عمومی، 17 درصد کاهش در مراجعه به پزشکان متخصص، 50 درصد کاهش در مراجعه به مراکز اورژانس، 50 درصد کاهش در بستری بیمارستانی، و 50 درصد کاهش در روزهای غیبت از کار خواهد بود.

 

خود مراقبتی به شکل مراقبت های اولیه

8 هزار و 757 ساعت صرفه جویی «زمان» برای بیماران دیابتی با سه ساعت مشاوره با متخصص بهداشتی

مزایای آموزش‌های خود مراقبتی در بیماری‌های دیابت، آسم و سایر بیماری‌های مزمن نیز به طور معنی‌دار، به اثبات رسیده است. مطالعات متعددی نشان داده‌اند که خود مراقبتی مهمترین شکل مراقبت اولیه در کشورهای توسعه یافته و همچنین در کشورهای در حال توسعه یافته است؛ برای مثال، مبتلایان به دیابت به طور متوسط در طول یک سال حدود 3 ساعت با یک متخصص بهداشتی در تماسند و 8 هزار و 757 ساعت باقیمانده را با استفاده از همان توصیه‌هایی که در آن 3 ساعت گرفتند یا با استفاده از مهارت‌های خودمراقبتی می‌گذرانند.

منبع : تسنیم

مهکام مجله اینترنتی آموزش خانواده

راهنمای کامل دوران بارداری و پرورش نوزاد

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *